Copyright  2007  2017     J. Bouma - All rights reserved.
Najaarstocht CZT, Oktober 2014
Een Watersport Novice op zoek naar ervaring.
Startpagina Startpagina Zeilervaringen Zeilervaringen Contact Contact Naar het volgende reisverslag      Naar het volgende reisverslag Terug naar Zeilervaringen   Terug naar Zeilervaringen Terug naar het vorige reisverslag   Terug naar het vorige reisverslag Disclaimer   Disclaimer
Najaarstocht, Oktober 2014 Elk jaar organiseert de CZT een Najaarstocht. Deze Najaarstocht is over het algemeen de drukst bezochte tocht door schippers en opstappers. Iedere boot meldt zich in principe in Enkhuizen. Hier vindt de schippersvergadering plaats waar beslist wordt welke koers er voor dat weekend gevaren gaat worden. De opzet is om, indien het weer dit toelaat, een Waddeneiland aan te doen in een weekend ergens midden oktober. Ik had mij ingeschreven om met de Mistral mee te varen. De Mistral is een Bavaria 38. De schipper/eigenaar, JanWillem, had deze boot een kleine twee maanden geleden gekocht. Vrijdag 10 oktober. 10 Oktober was het zover. Het weekend voor de 10de had ik al een fantastisch weekend mee kunnen zeilen met JanWillem en een hockey maatje van hem. Al mijn zeilspullen konden toen aan boord blijven en daardoor was er nu heel weinig bagage mee te nemen. Alleen schone was, een zeiljas en suikerbrood. Het beloofde een mooi weer weekend te worden. Een uitgelezen moment om op de motor naar Lemmer af te reizen alwaar alle opstappers zich zouden melden om daarna gezamenlijk naar Enkhuizen te zeilen. Na een schitterende rit door de polder kwam ik tegen lunchtijd, de afgesproken tijd, aan bij de Mistral waar het al een en al bedrijvigheid was. JanWillem was al het vogelvuil van de boot aan het afspuiten en zijn vrouw en dochter, Alna en Sanne, waren druk bezig de boot in te ruimen. Er stonden nog twee opstappers ingedeeld op de Mistral, beide nieuwe leden voor de CZT. Martijn was de eerste opstapper die kwam opdagen. Kort na de eerste kennismaking kwam Bastiaan, de laatste opstapper zich melden. De Mistral was compleet wat bemanning betreft. De tafel was ondertussen al gedekt en tijdens de lunch werden de nodige wetenswaardigheden uitgewisseld. Al snel werd duidelijk dat wij onderweg geen moeilijkheden tussen de bemanningsleden hoefden te verwachten. Het klikte wel tussen ons 6-en. Uiteraard werd ook de boot van voren naar achteren doorlopen i.v.m. de veiligheid en de eerste kennismaking met een, voor de nieuwe opstappers, onbekende boot. Rond half twee voeren we de haven van Lemmer uit richting Enkhuizen. Het was een mooie oktober dag, zonnig met een hoge sluier bewolking en een matige westzuidwesten wind met de typerende IJsselmeer golven, kort en stijl. Volgens de gegevens van Rijkswaterstaat zijn de golven op het IJsselmeer bij matige wind gewoonlijk zo’n 40 centimeter hoog. Bij krachtige wind klimmen ze op tot gemiddeld 60 centimeter en bij storm kunnen ze een hoogte van wel 1,5 meter bereiken. De golfhoogte die Rijkswaterstaat aangeeft is een gemiddelde hoogte. Deze hoogte wordt berekend door de 33 procent van de hoogste golven te middelen. Daardoor kan de hoogste golf die je dan nog tegen kunt komen anderhalf tot twee maal zo hoog zijn. De golven op het IJsselmeer kunnen soms razendsnel opkomen. Al na een uur kunnen de golven “volgroeid” zijn. Tijdens onweer kan dit zelfs nog sneller gaan. Door de westzuidwesten wind was het scherp aan de wind zeilen. De gehele tocht tocht verliep erg vlot en daardoor kwamen we veel te vroeg aan bij Enkhuizen. Mooi tijd om even een man over boord oefening te oefenen die met een kleine bemanning en slecht weer goed is uit te voeren. We voeren aan de wind en dan ziet de man over boord (MOB) procedure als volgt eruit. => Niets aan de zeilen doen! Alle aandacht gaat naar de drenkeling uit. => Motor starten, tegelijkertijd de MOB-knop indrukken en de drijfmiddelen naar de drenkeling werpen. => Na enkele scheepslengten door de wind. => Met ruime wind de drenkeling naderen, zodanig dat nog opgeloefd kan worden. Pas op om niet te gijpen. => Bovenwinds van de drenkeling oploeven en de boot dwars op de wind met behulp van de motor stil leggen pal       bovenwinds naast de drenkeling. Daarna uiteraard de motor in vrijloop. Bij dit laatste deel van de manoeuvre komt de       boot in bijleg-positie en kan de drenkeling aan boord worden genomen. Een hele leuke oefening maar vooral leerzaam. Iets na 17:00 uur voeren we richting het Krabbersgat. Varende richting de sluis laten we de Compagnieshaven aan stuurboord liggen, we gaan door naar de Buitenhaven om een tijdelijke ligplaats te zoeken. Met de CZT leden was afgesproken dat de Buitenhaven werd aangedaan voor het schippers overleg om 19:30 uur. Tijdens het varen richting sluizen is het van belang om goed de stuurboordwal aan te houden, er wordt vaak gecontroleerd en de boetes schijnen niet mals te zijn. Met het binnenvaren van de haven gaan we van VHF kanaal 10, het gebruikelijke IJsselmeer kanaal, over naar kanaal 12, het havenkanaal, om deze uit te luisteren. Het kan erg druk zijn in deze haven, vrijwel altijd moet er gestapeld worden gelegen. Wij hadden geluk, met het binnenvaren werden we aangeroepen door een schipper die op het punt stond om te vertrekken van de steiger. Al met al waren we mooi op tijd. Er was nog tijd genoeg over om uitgebreid te genieten van de door Alna klaargemaakte maaltijd naar recept van Bastiaan. Tijdens de maaltijd druppelden de overige schepen binnen. Uiteraard werd de nodige helpende handen aangeboden met het afmeren waarna kennis werd gemaakt met de overige deelnemers van deze CZT Najaarstocht. Tijdens het schippersoverleg is besloten om dezelfde avond nog af te varen naar Stavoren om hier de nacht door te brengen. Voor de komende zondag was een windstille dag voorspeld. Om op zondag niet te ver op alleen de motor te moeten varen is besloten om zaterdag naar Texel, Oudeschild, via Kornwerderzand te varen. Het was rond acht uur ‘s avonds al donker toen we losgooiden. Nadeel van als eerste binnen komen is dat je als laatste pas kunt vertrekken. Het eerste gedeelte in donker varen is eerst even een gewenningsfase. Maar al snel zit je in het plaatje van de navigatie verlichting enz. Het eerste stuk door het Krabbersgat is het weer zaak om stuurboord wal te houden tegen de dijk aan om na passage van de groen boei KG9 de zeilen te kunnen hijsen. Nu werd een noordelijke koers gevaren richting de westelijke kardinaal VZ West. Deze hield ons vrij van het Vrouwezand, een ondiepte onder Stavoren. Na de passage van deze kardinaal koersen we af op de oude Haven ten noorden van Stavoren. De Oude Haven staat via de Stads Gracht in verbinding met de gemeentelijke haven in het centrum van Stavoren. Beide havens zijn gescheiden door een sluis. De CZT vloot bracht de nacht door in de Oude Haven, gadegeslagen door het kritisch oog van De Vrouwe van Stavoren. De toegang naar de Oude Haven vanaf het IJsselmeer is erg smal. Met een stevige (zuid)westenwind kan er een stevige deining staan in de havenmond. Hiervan was deze keer geen sprake. Eenmaal de haven binnen varende draaien we stuurboord uit de haven in. De noord zijde van de haven wordt uitsluitend gebruikt voor de bruine vloot. De zuidzijde is bestemd voor de gewone passant. Het was redelijk druk maar wel mogelijk om een vrij plaatsje te vinden aan een steiger voor de nacht. Na het binnen helpen van enkele andere CZT schepen en een steiger biertje was het goed slapen in de eigen hut, na een schitterende zeildag en een haven binnenlopen in het donker. Erg luxe, ik had voor deze tocht een eigen hut ter beschikking, super. Zaterdag 11 oktober. ‘s Morgens tegen achten wakker geworden na een prima nachtrust. Na het douchen met elkaar ontbeten. Alna stond al voor iedereen een eitje met bacon te bakken, koffie erbij, heerlijk. Afspraak was dat de gehele CZT vloot om 9 uur de haven verlaat om gezamenlijk naar Kornwerderzand te varen. De gehele CZT Najaarsvloot bestond dit jaar uit 7 eigen schepen en 1 huur schip, met totaal 35 bemanningsleden. Stavoren uitvaren met harde zuidwestenwind kan voor veel schippers spannend zijn, dit door de behoorlijke deining. Dit was voor ons niet van toepassing op die mooie herfstdag, weinig wind uit een zuidelijke richting, half bewolkt maar wel droog. Voor een zeiler veel te weinig wind. Eerst het grootzeil en genua uitgerold. Dat schoot niet echt op. De halvewinder uit het vooronder gehaald, dat ging al beter. Om nog meer vierkante meter zeil te benutten ook nog de genua uitgeboomd. Nu werd het weer echt zeilen. Met een kleine 5 knopen schoof de Mistral heel langzaam enkele voorliggende  CZT schepen voorbij. Rond het middaguur arriveerden wij al bij de Lorentzsluizen. Hier werd aangelegd aan de westelijke steiger voor de grote sluis. Intussen kanaal 23 uitluisteren om het sluis radioverkeer te kunnen volgen. Om 13:00 uur lag de gehele vloot in de 137 meter lange en 14 meter brede grote sluis en werden wij ruim 1 meter omhoog geschut. Na passage van de sluis moesten we nog een draaibrug passeren om eindelijk de Waddenzee op te kunnen varen. De route van de sluis richting Oudeschild gaat eerst door de Boontjes (BO). Bij de groene ton BO5 die aan bakboord moet worden gehouden werden de zeilen gehesen. Zoals het ernaar uitzag was de gehele route bezeild, ondanks de zwakke wind. Bij de zuid kardinale ton BO2-VVG1 moest er zo scherp mogelijk worden gezeild in de Doove Balg (D) richting de noordelijke kardinaal D7-J2 waar de Doove Balg overgaat in de Texelstroom (T). Deze geul kent een hele sterke stroming. Hoe dichter bij Den Helder hoe sterker de stroming, hier kan de stroming tot wel 4 knopen oplopen. Ongeveer 1 uur na hoogwater bij Kornwerderzand vindt de kentering plaats en stroomt het water weer richting zee. Daarom wilden wij uiterlijk rond half twee vertrekken bij Kornwerderzand om maximaal van deze stroom, richting Texel, te kunnen profiteren. Het zal rond 4 ‘s middags zijn geweest dat wij Oudeschild binnen voeren. De haveningang ligt haaks op de geul waardoor er voor de havenmond een behoorlijke stroming kan staan. Tevens kan er tussen de havenmond een sterke neer (tegenstroom) staan. Dus snelheid houden. Hier rekening mee houdende moet de haven tussen twee kleine tonnetjes, de OS2 en OS3, binnen worden gevaren. Na het passeren van de vissershaven draai je stuurboord uit de jachthaven in. Eerst wordt de verenigingshaven gepasseerd om door te varen naar de passantenhaven. In deze jachthaven kan de schipper zelf een box uitzoeken. Echter, er wordt wel verwacht dat hij/zij bij de juiste steiger afmeert. De bootlengtes staan vermeld aan het hoofd van de betreffende steigers. Er was ruimte genoeg in de haven, daardoor was het mogelijk voor de CZT vloot om allemaal aan dezelfde steiger af te meren ondanks de kleine lengte verschillen tussen de verschillende boten. Alle steigers hebben vingerpieren. Deze vingerpieren vragen wel om een zeker evenwichtsgevoel, vooral met het helpen aanleggen van andere schepen als er even stevig aan de landvasten moest worden getrokken. Vijf uur hadden alle schepen van de CZT een plaatsje voor de nacht gevonden en zaten we aan het standaard steigerbiertje met de nodige borrelhapjes en een mix van verschillende bemanningsleden van andere schepen, de belevenissen van die dag uit te wisselen. Alna heeft voor die avond weer gekookt. Een heerlijke pasta maaltijd met o.a. verse artisjokharten. Half negen ‘s avonds was er de gebruikelijke CZT Najaarstocht borrel in het restaurant aan de haven. Na een geslaagde dag zeilen en een gezellige avond was het ook nu weer goed slapen aan boord van de Mistral. Zondag 12 oktober. Zeven uur ‘s morgens uitgerust wakker geworden. Dit was niet echt een tijdstip om op zondag op te staan. Ik vond dit niet erg daar ik verwachtte dat het nu wel rustig zou zijn in de sanitaire gelegenheid. Hoe anders was dit. Al volop activiteit. Gezien de mooie zonsopkomst beloofde het weer een mooie dag te worden. Na het ontbijt gezamenlijk de boot weer op orde gebracht om rond 9 uur op de steiger afscheid te nemen van de overige bemanningsleden omdat een ieder nu via eigen te bepalen routes weer huiswaarts zal keren. Een gedeelte van de deelnemers gaat weer bij Kornwerderzand door de sluis, wij gingen met nog vier andere schepen bij Den Oever door de sluis weer het IJsselmeer op. Negen uur twintig werden de trossen los gegooid om op de motor het eerste stuk af te leggen ivm totaal gebrek aan wind. De beste tijd om bij Oudeschild te vertrekken is een klein half uurtje voor laagwater Texel. Dan wordt nog een laatste uurtje van de ebstroom meegenomen om dan met het opkomende water naar Den Oever te varen. De haven uit varende passeren we weer de OS2 en OS3 boeien. Behoorlijk opsturen is noodzakelijk om niet tussen de boeien te worden weggezet. Na het passeren draaien we stuurboord uit richting de groene T13 ton. Zo bleven wij vrij van de vaarroute van de veer Texel Den Helder. Wel moesten we hier overschakelen naar kanaal 62 om deze uit te luisteren. Dit is het blokgebied van VTS Den Helder. Als watersporter is er geen meldingsplicht echter, wel een uitluister plicht. Na T13 konden we eindelijk de zeilen weer hijsen en voeren we stuurboord uit richting de kardinale noordboei M-MZI waarna we bakboord het Malzwin op draaiden. VTS Den Helder verlatende gingen we weer over naar kanaal 16. Als we de groen rood groene boei M15-W2 naderden draaiden we stuurboord uit het Vissersgaatje in. Deze geul is smal maar wel goed betond. Met het naderen van de vissershaven van Den oever werd het tijd om de zeilen in te rollen, de stootwillen op te hangen en de landvasten klaar te leggen om het laatste kunstwerk van deze tocht te passeren. Na heel even te hebben gewacht om de brug in de Afsluitdijk te passeren konden we probleemloos de Stevinsluizen in varen. Bij deze sluis moet kanaal 20 worden uitgeluisterd. De sluis was redelijk gevuld inclusief nog drie CZT boten. Na de passage werd de marifoon weer terug gezet op het gebruikelijke IJsselmeer kanaal 10. Vlak onder Den Oever is het nog even uitkijken geblazen ivm met ondieptes. Het IJsselmeer lag er als een spiegel bij. Tegen alle zeilersgevoelens in was dit toch wel genieten. Op de motor linea recta naar de VZ-West kardinaal die ons om het ondiepe gedeelte Vrouwezand bij Stavoren heen stuurt. In de kuip, in het zonnetje de lunch gebruikt. Super om zo nog in oktober in het zonnetje midden op het IJsselmeer de lunch te kunnen gebruiken. Wat wil een zeiler in feite nog meer? Wind! Halverwege richting de west kardinaal werd ook nog aan deze wens voldaan. We konden  weer zeilen, echt snel ging het niet, maar wel varen zonder motorgeluiden. Na passage van de VZ-West en de VZ-Zuid kardinalen werd bakboord uitgedraaid op een oostelijk koers. Hier zorgdragend dat we zuidelijk van het Vrouwezand bleven. Het laatste stukje toch nog even de motor bij zetten doordat de wind volledig wegviel. Gezien de oorspronkelijke voorspelling van een windloze zondag viel uiteindelijk het aantal werkelijk gezeilde zeemijlen beslist niet tegen. Normaal had ik gedurende de laatste paar mijl mijn bagage ingepakt. Echter dit keer was dat niet nodig. Ik was uitgenodigd om as weekend nogmaals mee te mogen zeilen. Super. Om half zes voeren we de jachthaven binnen. Alles was vrij snel opgeruimd. Toen was het tijd om afscheid te nemen van een aangenaam gezelschap na een uitermate geslaagd weekend. Mijn opzet was om zo snel mogelijk via de snelwegen naar huis te gaan. Echter eenmaal op de motor gezeten, Lemmer verlatend, had ik geen zin meer om via snelwegen te reizen. Ik ben gewoon weer via de rustige polderwegen als afsluiting van een fantastisch weekend huiswaarts gekeerd.